काठमाडौँ। अमेरिकासँग औपचारिक युद्धविराम घोषणा भइसके पनि इरानले द्वन्द्व अझै समाप्त नभएको स्पष्ट संकेत दिएको छ।
इरानी सेनाले वर्तमान अवस्थालाई “युद्धकै निरन्तरता” भन्दै पश्चिम एसियाको सुरक्षा अवस्थालाई गम्भीर रूपमा लिनुपर्ने चेतावनी दिएको छ, जसले क्षेत्रीय तनाव अझ चर्किने संकेत गरेको छ।
इरानी राज्य सञ्चारमाध्यमका अनुसार सेनाका प्रवक्ता अमिर अक्रमिनियाले सैन्य तयारी कुनै पनि बेला आक्रामक रूप लिन सक्ने गरी अद्यावधिक गरिएको बताएका छन्।
“परिस्थिति अझै युद्धकै हो, हाम्रा सबै लक्ष्य र उपकरणहरू तयार अवस्थामा छन्,” उनको भनाइ उद्धृत गरिएको छ।
रणनीतिक दृष्टिले अत्यन्त संवेदनशील मानिने हर्मुज जलसन्धिमा पूर्ण नियन्त्रण रहेको दाबी गर्दै इरानले विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा आफ्नो प्रभाव देखाउन खोजेको विश्लेषण गरिएको छ।
विश्वको ठूलो हिस्सा तेल यही मार्गबाट पारवहन हुने भएकाले यहाँको कुनै पनि अस्थिरताले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रत्यक्ष असर पार्ने सम्भावना हुन्छ।
इरानले हर्मुजको पश्चिमी भाग इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर र पूर्वी भाग नियमित सेनाले नियन्त्रणमा राखेको जनाएको छ। यस्तो व्यवस्थाले सम्भावित आक्रमणविरुद्ध बहुस्तरीय सुरक्षा तयारी गरिएको संकेत दिन्छ।
इरानी सेनाले आफ्नो उच्च तयारीकै कारण अमेरिकाले प्रत्यक्ष स्थल आक्रमण गर्ने साहस नगरेको दाबी गरेको छ।
“दुश्मनले जमिनबाट आक्रमण गर्ने हिम्मत गरेन,” प्रवक्ता अक्रमिनियाले भनेका छन्, “हाम्रा स्थल सेना देशभर तैनाथ छन् र जुनसुकै खतराको सामना गर्न तयार छन्।”
यसबीच, इरानले हालै एक अमेरिकी सैन्य विमानलाई निशाना बनाएर उसको अपरेसन असफल बनाएको दाबी पनि गरेको छ।
यद्यपि, यो दाबी स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन बाँकी छ, जसले सूचनायुद्ध पनि सँगसँगै चलिरहेको संकेत गर्छ।
गत फेब्रुअरी २८ बाट शुरू भएको द्वन्द्व अप्रिल ७ मा युद्धविराममा पुगे पनि दुबै पक्षबीच अविश्वास कायमै रहेको देखिन्छ।
अर्का इरानी अधिकारी मोहम्मद हुसेन जियाइनियाले “इरानको जित निश्चित” रहेको दाबी गर्दै कडा राष्ट्रवादी सन्देश दिएका छन्।
युद्धविरामपछि पनि यस्तो कडा अभिव्यक्ति आउनु केवल आन्तरिक सन्देश मात्र होइन, बाह्य शक्तिलाई दबाब दिने रणनीति पनि हुन सक्ने विश्लेषकहरूको दाबी छ।
विशेषतः हर्मुज जलसन्धिको नियन्त्रणको प्रश्नले विश्व शक्ति सन्तुलनमै प्रभाव पार्ने भएकाले यो विवाद अब क्षेत्रीय सीमाभन्दा बाहिर जाने जोखिम बढेको छ।
युद्धविराम कागजमा भए पनि मैदानमा तनाव कायमै छ। कूटनीतिक संवाद कमजोर र सैन्य तयारी बलियो बन्दै जाँदा, यो द्वन्द्व फेरि जुनसुकै बेला विस्फोट हुन सक्ने जोखिम यथावत् देखिएको छ।
