काठमाडौँ। ब्राजिलका वर्तमान राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भा राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पुनः निर्वाचित भएका छन्।
आइतबार भएको दोस्रो चरणको निर्वाचनमा पहिलो चरणमा अग्रता लिएका लिबरल पार्टीका उम्मेदवार फ्लाभियो बोल्सोनारोलाई पराजित गर्दै लुलाले चौथोपटक राष्ट्रपतिको कार्यकाल सम्हाल्ने अवसर प्राप्त गरेका हुन्।
आधिकारिक निर्वाचन परिणामअनुसार लुलाले ५१.८ प्रतिशत मत प्राप्त गर्दा उनका प्रतिस्पर्धी बोल्सोनारोले ४८.२ प्रतिशत मत पाएका छन्।
पहिलो चरणमा पछि परेका लुलाले दोस्रो चरणमा पुनरागमन गर्दै जित हासिल गरेका हुन्। उनले सन् २०२७ जनवरी ५ देखि नयाँ चारवर्षे कार्यकाल शुरू गर्नेछन्।
गरिब परिवारबाट ट्रेड युनियन नेतासम्म
सन् १९४५ अक्टोबर २७ मा ब्राजिलको उत्तरपूर्वी क्षेत्रको गारान्हुन्समा जन्मिएका लुला गरिब ग्रामीण परिवारका सातौँ सन्तान हुन्। बाल्यकालमै परिवारसहित साओ पाउलो क्षेत्रमा बसाइँ सरेका उनले सानै उमेरदेखि श्रम गर्न थालेका थिए।
सन् १९७० को दशकमा उनी धातु उद्योगका श्रमिकको ट्रेड युनियन नेताका रूपमा उदाए। श्रमिकको अधिकार र ज्यालासम्बन्धी माग उठाउँदै उनले तत्कालीन सैन्य शासनको समयमा भएका आन्दोलनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरे।
सन् १९८० मा उनले वर्कर्स पार्टी (पीटी) स्थापनामा सहसंस्थापकका रूपमा भूमिका निर्वाह गरे। त्यसपछि ब्राजिलको राष्ट्रिय राजनीतिमा उनको प्रभाव विस्तार हुँदै गयो। सन् १९८९, १९९४ र १९९८ का राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पराजित भए पनि उनले राजनीतिक अभियानलाई निरन्तरता दिए। अन्ततः सन् २००२ को निर्वाचनमा विजय हासिल गर्दै उनी ब्राजिलको राष्ट्रपति बने।
सामाजिक सुरक्षा र गरिबी न्यूनीकरणमा जोड
लुला सन् २००६ मा दोस्रो कार्यकालका लागि पुनः निर्वाचित भएका थिए। उनको पहिलो दुई कार्यकालमा गरिबी न्यूनीकरण र सामाजिक सुरक्षा विस्तारका कार्यक्रमले विशेष महत्त्व पाएका थिए।
उनको सरकारको प्रमुख सामाजिक कार्यक्रम ‘बोल्सा फामिलिया’ अर्थात् परिवार भत्ता कार्यक्रम थियो। यसअन्तर्गत आर्थिक रूपमा विपन्न परिवारलाई नगद सहायता उपलब्ध गराइन्थ्यो। उक्त कार्यक्रमले लाखौँ ब्राजिलियन नागरिकको जीवनस्तर सुधार गर्न र गरिबी घटाउन योगदान पुर्याएको थियो।
लुलाले सरकारको भूमिका प्रभावकारी बनाउने, सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रम विस्तार गर्ने र श्रमिक अधिकार संरक्षण गर्ने नीतिको वकालत गर्दै आएका छन्। उनको राजनीतिक पहिचान श्रमिक वर्गको प्रतिनिधित्व र सामाजिक असमानता घटाउने प्रयाससँग जोडिएको छ।
भ्रष्टाचार मुद्दा र राजनीतिक पुनरागमन
लुलाको राजनीतिक यात्रामा भ्रष्टाचारसम्बन्धी मुद्दाले पनि महत्त्वपूर्ण मोड ल्याएको थियो। सन् २०१४ मा ब्राजिलमा ‘अपरेसन कार वास’ नामक व्यापक भ्रष्टाचारविरोधी अनुसन्धान शुरू भएको थियो। त्यसक्रममा लुलामाथि पनि अनुसन्धान भयो र उनलाई भ्रष्टाचारसम्बन्धी मुद्दामा दोषी ठहर गर्दै जेल पठाइएको थियो।
तर सन् २०२१ मार्चमा ब्राजिलको सर्वोच्च संघीय अदालतले उनीविरुद्ध भएका दोषसिद्धि खारेज गरिदियो। त्यसपछि उनले राजनीतिक अधिकार पुनः प्राप्त गरे र सन् २०२२ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गरे।
सन् २०२२ को निर्वाचनमा लुलाले तत्कालीन राष्ट्रपति जाइर बोल्सोनारोलाई पराजित गरे। त्यससँगै उनी ब्राजिलको राष्ट्रपतीय निर्वाचनबाट तीनपटक निर्वाचित हुने पहिलो नेता बने। सन् २०२६ को निर्वाचनमा पुनः विजय हासिल गरेसँगै उनले आफ्नो प्रत्यक्ष निर्वाचनबाट प्राप्त राष्ट्रपतीय कार्यकालको सङ्ख्या चार पुर्याएका छन्।
ब्रिक्स र चीनसँगको सम्बन्धलाई प्राथमिकता
विदेश नीतिमा लुला अन्तर्राष्ट्रिय मामिलामा सक्रिय सहभागिता र बहुपक्षीय सहकार्यका पक्षधर हुन्। उनले ब्रिक्स राष्ट्रबीचको सहकार्य तथा विकासशील मुलुकहरूबीचको दक्षिण-दक्षिण सहकार्यलाई प्राथमिकता दिँदै आएका छन्।
लुलाले चीनसँगको सम्बन्धलाई पनि विशेष महत्त्व दिएका छन्। व्यापार, विकास र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका क्षेत्रमा चीन र ब्राजिलबीचको सम्बन्ध विस्तार गर्ने प्रयास उनको विदेश नीतिको महत्त्वपूर्ण पक्ष रहँदै आएको छ। न्यायपूर्ण विश्व व्यवस्था र दिगो विकासका लागि दुवै देशबीच सहकार्य बढाउनुपर्नेमा उनले जोड दिँदै आएका छन्।
चौथोपटक राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएपछि लुलासामु सामाजिक कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने, आर्थिक चुनौती सम्बोधन गर्ने र राजनीतिक मतभेदबीच सहकार्य कायम गर्ने जिम्मेवारी रहनेछ।
