काठमाडौँ । मध्यपूर्वमा जारी तनाव कम गर्ने उद्देश्यले अमेरिका र इरानका उच्च स्तरीय प्रतिनिधिमण्डलबीच पाकिस्तानको इस्लामाबादमा शान्ति वार्ता हुने भएको छ। दुई हप्ते युद्धविराम घोषणा भएको केही दिनपछि हुन लागेको यो वार्तालाई क्षेत्रीय स्थायित्वतर्फको महत्वपूर्ण पहलका रूपमा हेरिएको छ।
पाकिस्तानले वार्तालाई लक्षित गर्दै राजधानी क्षेत्रमा सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाएको छ। गृहमन्त्री मोहसिन नक्वीले विदेशी प्रतिनिधिमण्डलको सुरक्षाका लागि व्यापक योजना कार्यान्वयनमा ल्याइएको बताएका छन्।
इस्लामाबाद र रावलपिंडीमा विशेष सतर्कता अपनाइएको छ भने आवागमन व्यवस्थापनका लागि केही क्षेत्रमा सार्वजनिक बिदासमेत घोषणा गरिएको छ। प्रतिनिधिमण्डलको आवतजावत सहज बनाउन छुट्टाछुट्टै मार्ग निर्धारण गरिएको छ र ‘ब्लू बुक’ प्रोटोकलअनुसार सुरक्षा निकायहरू परिचालन गरिएको छ।
राजधानीको रेड जोनस्थित सेरेना होटल इस्लामाबादलाई प्रतिनिधिमण्डलका लागि आरक्षित गरिएको छ। साथै, मुख्य सडकहरूमा सवारी डाइभर्सन गरिएको छ भने अस्पताल र उद्धार सेवाहरूलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ।
शनिबार हुने वार्तामा इरानी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व मोहम्मद बाकर कालिबाफले गर्ने बताइएको छ। अमेरिकी पक्षबाट उपराष्ट्रपति जेडी भान्सको नेतृत्व रहनेछ भने स्टिभ विटकफ र जारेड कुशनरसमेत सहभागी हुनेछन्।
यसअघि अमेरिका र इजरायलद्वारा इरानमाथि गरिएको आक्रमणपछि स्थिति थप जटिल बनेको थियो। उक्त घटनामा इरानका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीको मृत्यु भएको दाबी सार्वजनिक भएको छ। जारी द्वन्द्वले हजारौँको ज्यान गएको, तेल आपूर्ति प्रणाली प्रभावित भएको र ऊर्जा मूल्यमा व्यापक असर परेको बताइएको छ।
इस्लामाबादमा हुन लागेको अमेरिका-इरान वार्ताले कूटनीतिक रूपमा सकारात्मक संकेत दिएको छ। युद्धविरामपछि प्रत्यक्ष संवादमा बस्नु नै तनाव घटाउने दिशामा महत्वपूर्ण कदम मानिन्छ। तर विगतका अनुभवले देखाउँछ कि यस्ता वार्ताहरू दीर्घकालीन समाधानमा रूपान्तरण हुन सहज छैन।
विशेषतः मध्यपूर्वको जटिल भू-राजनीतिक अवस्थालाई हेर्दा केवल दुई देशबीचको सहमतिले मात्र स्थायित्व सुनिश्चित गर्न सक्दैन। इजरायल, क्षेत्रीय शक्तिहरू र अन्तर्राष्ट्रिय स्वार्थहरू पनि उत्तिकै निर्णायक रहनेछन्।
पाकिस्तानको मध्यस्थता कूटनीतिक रूपमा उल्लेखनीय भए पनि यसको प्रभावकारिता परिणामले मात्र पुष्टि गर्नेछ। वार्ता सफल भए ऊर्जा बजारदेखि वैश्विक अर्थतन्त्रसम्म सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ, असफल भए तनाव अझ चर्किने जोखिम रहन्छ। यसकारण, यो वार्ता केवल औपचारिकता होइन-विश्व समुदायले नजिकबाट नियालिरहेको एक निर्णायक कूटनीतिक परीक्षा हो।
