काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि जारी बमबारी तथा सैन्य आक्रमणलाई दुई हप्ताका लागि स्थगित गर्ने घोषणा गरेका छन्। इरानले प्रस्तुत गरेको १० बुँदे प्रस्तावलाई “व्यवहारिक” भन्दै उनले द्विपक्षीय युद्धविराममा सहमति जनाएको जानकारी दिएका हुन्।
आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत सार्वजनिक सन्देशमा ट्रम्पले उक्त प्रस्तावले स्थायी शान्ति सम्झौताका लागि आधार तयार पार्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। उनले अमेरिकाले आफ्नो अधिकांश सैन्य उद्देश्य पूरा गरिसकेको दाबी पनि गरेका छन्।
ट्रम्पका अनुसार पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफ र सेना प्रमुख असिम मुनिरसँगको संवादपछि यो निर्णय लिइएको हो। उनीहरूले इरानमाथि हुन लागेको “विनाशकारी” आक्रमण रोक्न आग्रह गरेको ट्रम्पले उल्लेख गरेका छन्।
उनले भनेका छन्, “हामीले हाम्रा अधिकांश सैन्य लक्ष्यहरू हासिल गरिसकेका छौँ र अब इरानसँग दीर्घकालीन शान्ति सम्झौताको नजिक पुगेका छौँ।” ट्रम्पका अनुसार इरान विगतका धेरै विवादित विषयहरूमा सहमत भइसकेको छ र यो दुई हप्ते युद्धविरामले अन्तिम सम्झौता टुंग्याउन सहयोग पुर्याउनेछ।
यसअघि भने ट्रम्पले आक्रामक अभिव्यक्ति दिँदै इरानमा “अभूतपूर्व विनाश” हुने चेतावनी दिएका थिए। तर पछिल्लो निर्णयले कूटनीतिक पहलतर्फ मोडिएको संकेत दिएको छ।
मार्च २८ देखि सुरु भएको द्वन्द्वबीच आएको यो युद्धविराम घोषणाले मध्यपूर्वमा तनाव घट्ने र दुवै पक्ष शान्ति प्रक्रियातर्फ अघि बढ्ने आशा जगाएको छ।
ट्रम्पको यो निर्णयलाई सैन्य रणनीतिभन्दा बढी कूटनीतिक चालका रूपमा हेर्न सकिन्छ। प्रारम्भिक आक्रामक अभिव्यक्तिपछि अचानक युद्धविराम घोषणा गर्नुले अन्तर्राष्ट्रिय दबाब, क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन र सहयोगी राष्ट्रहरूको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहेको संकेत गर्छ।
यद्यपि, यस्तो अस्थायी युद्धविराम दीर्घकालीन शान्तिमा परिणत हुने ग्यारेन्टी भने हुँदैन। विगतका अनुभवले देखाउँछ कि मध्यपूर्वका द्वन्द्वहरूमा सहमति टिकाइराख्न गाह्रो हुने गर्दछ। त्यसैले आगामी दुई हप्ता वार्ताको परिणामले मात्रै यो पहल सफल हुने वा नहुने स्पष्ट पार्नेछ।
